AI Act-tijdlijn: wat geldt wanneer

Het juridisch kader

De AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) is op 1 augustus 2024 in werking getreden. Artikel 113 laat haar stap voor stap van toepassing worden. Hieronder staat de stand van oktober 2026.

Datum	Wat geldt
2 februari 2025	Algemene bepalingen, de definitie van een AI-systeem, AI-geletterdheid (artikel 4) en de verboden praktijken (artikel 5).
2 augustus 2025	Verplichtingen voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden, governanceregels, aangemelde instanties en het grootste deel van de sanctiebepalingen.
2 augustus 2026	Algemene toepassing van de verordening, inclusief de transparantieplichten van artikel 50 en de handhavingsbevoegdheden van de Commissie ten aanzien van aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden.
2 december 2026	De nieuwe verboden op AI-systemen die niet-consensuele intieme beelden en materiaal van seksueel kindermisbruik genereren. Ook het einde van de overgangsperiode voor de markering van artikel 50, lid 2 voor generatieve systemen die vóór 2 augustus 2026 al op de markt waren.
2 augustus 2027	AI-modellen voor algemene doeleinden die vóór 2 augustus 2025 in de handel zijn gebracht, moeten voldoen.
2 december 2027	Hoogrisicoverplichtingen voor zelfstandige systemen uit bijlage III.
2 augustus 2028	Hoogrisicoverplichtingen voor AI als veiligheidscomponent van producten uit bijlage I.
2 augustus 2030	Uiterste datum voor hoogrisicosystemen bestemd voor gebruik door overheidsinstanties die vóór de data van hoofdstuk III in de handel zijn gebracht.

De Digitale Omnibus

Op 19 november 2025 stelde de Commissie een "Digitale Omnibus voor AI" voor. Het voorstel schoof onder meer de hoogrisicoverplichtingen door, omdat geharmoniseerde normen en richtsnoeren niet klaar waren. Intussen is het geen voorstel meer. Parlement en Raad bereikten in de loop van 2026 een akkoord en de tekst werd aangenomen als Verordening (EU) 2026/1744. Ze verscheen op 24 juli 2026 in het Publicatieblad en is op 27 juli 2026 in werking getreden.

Naast de nieuwe data verandert er nog wat. Artikel 4 is herschreven: aanbieders en gebruiksverantwoordelijken moeten maatregelen nemen om AI-geletterdheid te bevorderen, in plaats van een bepaald niveau te waarborgen. De twee hierboven genoemde verboden zijn toegevoegd. Er zijn vereenvoudigingen voor kleine en middelgrote ondernemingen (small mid-caps) en de rol van het AI-bureau is versterkt. Artikel 50 is niet in zijn geheel uitgesteld.

Bronnen verschillen over enkele details van deze verordening. Check dus de geconsolideerde tekst op EUR-Lex als een beslissing van een exacte datum afhangt.

Systemen die al op de markt zijn

Volgens artikel 111 vallen hoogrisicosystemen die vóór de toepassingsdatum in de handel zijn gebracht pas onder de verordening als hun ontwerp daarna ingrijpend wordt gewijzigd. Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van zulke systemen die door overheidsinstanties worden gebruikt, moeten hoe dan ook uiterlijk op 2 augustus 2030 voldoen.

In de praktijk

Een Hasselts bedrijf biedt een screeningtool voor werving aan die het in 2025 in de handel bracht. Zonder de Omnibus waren de hoogrisicoverplichtingen op 2 augustus 2026 ingegaan. Nu gaan ze in op 2 december 2027, dus er is tijd om een kwaliteitsbeheersysteem en technische documentatie op te bouwen. Gebruik die tijd goed, want bij een ingrijpend nieuw ontwerp na die datum valt het systeem meteen helemaal onder de regels.

Datzelfde bedrijf beheert ook een klantenchatbot. De transparantieplicht gold vanaf 2 augustus 2026 en is niet uitgesteld. Draaide de chatbot al vóór die datum, dan moet hij gebruikers nu nog altijd informeren.

Een Gents marketingbureau genereert beelden met een generatieve tool die de leverancier in 2025 in de handel bracht. Als gebruiksverantwoordelijke moet het bureau nagaan of de leverancier synthetische output tegen 2 december 2026 machineleesbaar markeert. Deepfakes moet het zelf bekendmaken.

Is een verplichting uitgesteld? Begin dan toch maar alvast. Documentatie, datagovernance en een conformiteitsbeoordeling kosten je maanden. Ons register toont welke datum voor welk van jouw systemen geldt, en het verwerkingsregister dekt de gegevenskant.

Veelgestelde vragen

Zijn de hoogrisicoregels afgeschaft?

Nee. Ze zijn uitgesteld: tot 2 december 2027 voor bijlage III en 2 augustus 2028 voor bijlage I.

Is AI-geletterdheid nog vereist?

Ja, sinds 2 februari 2025. De verplichting is wel afgezwakt tot een plicht om maatregelen te nemen. Zie de verplichting inzake AI-geletterdheid.

Kunnen er nu al boetes worden opgelegd?

Voor verboden praktijken en, vanaf 2 augustus 2026, voor schendingen van de transparantieplichten en voor AI-modellen voor algemene doeleinden: ja. Boetes voor hoogrisico-inbreuken volgen de nieuwe data.

Kunnen de data opnieuw verschuiven?

Data in een verordening kunnen alleen door een nieuwe wetgevende handeling veranderen. Check of er nieuwe voorstellen zijn voordat je op een datum bouwt voor een belangrijke beslissing.

Hoe dit samenhangt

Met AI Act-compliance leggen we deze data naast jouw systemen. Voor de classificatie eronder, zie risicoclassificatie, en voor het grote geheel het praktisch overzicht.