Een oppositieprocedure is een administratieve procedure bij het merkbureau waarbij de houder van een ouder recht bezwaar maakt tegen de inschrijving van een nieuw merk. Bij het EUIPO en het BOIP worden nieuwe merkaanvragen na een eerste administratieve beoordeling gepubliceerd, waarna een oppositietermijn van drie maanden wordt geopend. Binnen die termijn kan elke houder van een ouder recht — een ingeschreven merk, een niet-ingeschreven merk met voldoende bekendheid, of een andere beschermde aanduiding — oppositie instellen tegen de aanvraag.
Oppositie is een kostenefficiënter alternatief voor een gerechtelijke procedure om een conflicterend merk te blokkeren. De procedure speelt zich volledig af voor het merkbureau, zonder tussenkomst van de rechter, en biedt beide partijen de mogelijkheid standpunten uit te wisselen en — in veel gevallen — tot een minnelijke schikking te komen. De oppositie schort de inschrijvingsprocedure op totdat een definitieve beslissing is genomen.
Het recht om oppositie in te stellen is voorbehouden aan houders van oudere rechten. Bij het EUIPO omvat dat: houders van eerder ingeschreven Uniemerken of nationale merken in een EU-lidstaat; houders van eerder ingeschreven internationale merken met gelding in de EU; houders van niet-ingeschreven merken die in de EU of een lidstaat bekendheid genieten; en houders van bepaalde andere beschermde aanduidingen zoals beschermde herkomstaanduidingen. Bij het BOIP geldt een vergelijkbaar stelsel voor Benelux-merken.
Het is ook mogelijk dat een nationale autoriteit oppositie instelt op grond van officieel beschermde tekens. In de praktijk is het echter de merkhouder zelf — of zijn vertegenwoordiger — die monitoring uitvoert en tijdig oppositie instelt wanneer een conflicterend teken wordt gesignaleerd.
Na ontvangst van het oppositieschrift opent het bureau doorgaans een afkoelingsperiode van twee maanden, gedurende welke partijen minnelijk kunnen schikken zonder formele uitwisseling van argumenten. Wanneer geen schikking wordt bereikt gaat de zaak over naar de contradictoire fase: de opponent legt zijn gronden en bewijzen voor, de aanvrager antwoordt, en het bureau beoordeelt de ingediende stukken en beslist over de oppositie. De hele procedure duurt bij het EUIPO doorgaans twaalf tot achttien maanden als er geen bijzondere complicaties zijn.
Een veelgebruikte verweersmiddel door aanvragers is de eis van bewijs van normaal gebruik: wanneer het ouder merk ouder is dan vijf jaar moet de opponent bewijzen dat het merk gedurende de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag normaal werd gebruikt voor de waren en diensten waarvoor het is ingeschreven. Kan de opponent dat niet bewijzen dan vervalt de oppositie voor de betreffende waren of diensten.
De officiële oppositietaks bij het EUIPO bedraagt momenteel 320 euro per oppositie, ongeacht het aantal oudere rechten dat wordt ingeroepen. Daarbij komen de kosten voor professionele begeleiding door een merkgemachtigde of advocaat, die afhangen van de complexiteit van de zaak en de omvang van de documentatie. In vergelijking met een gerechtelijke procedure zijn de kosten van een oppositie relatief beperkt, zeker wanneer het risico op inbreuk substantieel is.
In bepaalde gevallen wel. Bij het EUIPO kunt u oppositie instellen op basis van een niet-ingeschreven merk dat wordt gebruikt in de handel in ten minste één EU-lidstaat — mits u kunt aantonen dat het teken voldoende bekendheid geniet. De drempel voor bekendheid is echter relatief hoog, en de bewijslast rust op de opponent. Het is over het algemeen aan te bevelen uw merk te registreren vóórdat u derde merkregistraties gaat aanvechten.
Wanneer het bureau de oppositie afwijst kan de opponent in beroep gaan bij de Kamer van Beroep van het EUIPO. Wanneer het beroep eveneens onsuccesvol is staat de weg naar de rechter open: het Gerecht van de Europese Unie kan beslissingen van de Kamer van Beroep vernietigen. Parallel aan of na de administratieve procedure is het in sommige gevallen ook mogelijk een gerechtelijke nietigheidsvordering in te stellen tegen het inmiddels ingeschreven merk. De gronden voor nietigverklaring zijn vergelijkbaar met de oppositiegronden, maar de procedure speelt zich af voor de nationale rechter of het EUIPO.
%402x.svg){kind=small}
%402x.svg){kind=icon}
%402x.svg){kind=icon}
