Het generieke topniveaudomein (gTLD)-programma was een van ICANN's meest ingrijpende beleidsinspanningen: de beslissing om, voor het eerst in de geschiedenis van het internet, open aanvragen toe te staan voor nieuwe topniveaudomeinen buiten de kleine set van legacy-TLD's (.com, .net, .org, .info, .biz, en een handvol anderen) die de naamruimte van het internet depuis zijn ontstaan had gedefinieerd. Vóór de eerste new gTLD-ronde was de enige weg naar een nieuwe TLD een beperkt, ad-hocproces dat ICANN op uitzonderlijke basis beheerde. De eerste ronde — die zijn aanvraagvenster in 2012 opende en zijn eerste delegaties in 2013 opleverde — veranderde dit fundamenteel door een commercieel aanvraagproces open te stellen voor elke organisatie met een kwalificerende aanvraag en de financiële middelen om deel te nemen.
De intellectuele oorsprong van het programma gaan terug tot de late jaren negentig en vroege jaren 2000, toen ICANN werd opgericht als het orgaan verantwoordelijk voor het DNS namens de Amerikaanse overheid en begon te werken door zijn multi-stakeholder-gemeenschap aan de vraag hoe de naamruimte te expanderen. De eerste pogingen tot nieuwe TLD's — een ronde in 2000 die .aero, .biz, .coop, .info, .museum, .name en .pro toevoegde — waren een beperkt proof of concept, geen schaalbaar programma. De ronde van 2004 die .asia, .cat, .jobs, .mobi, .post, .tel, .travel en .xxx toevoegde, was even beperkt. De drang naar een werkelijk open programma groeide gedurende de jaren 2000, aangedreven door registers, registrars, merkhouders en gemeenschappen die nieuwe ruimten in de naamruimte zochten.
De ronde van 2012 werd bestuurd door het Applicant Guidebook — een gedetailleerd procedureel document dat geschiktheid, evaluatiecriteria, bezwaarprocedures en de registerovereenkomstvoorwaarden specificeerde die succesvolle aanvragers dienden te ondertekenen. ICANN ontving 1.930 aanvragen in 2012 voor strings variërend van één-karakter IDN-TLD's tot geografische namen, generieke woorden, en brand TLD's van grote multinationale ondernemingen. De ronde trok aanzienlijke deelname van de financiële sector, de technologiesector, de detailhandel en de automotive sector, naast aanvragen van steden, regio's en taalkundige gemeenschappen.
De ronde van 2012 liep aanzienlijk langer dan gepland. Procedurele complexiteit, bezwaarprocedures, contentieset-resolutie en technische evaluatieprocessen leidden ertoe dat de eerste delegaties pas in 2013 begonnen, met de meerderheid van de delegaties over meerdere jaren gespreid. In 2016 waren de meeste nieuwe gTLD's gedelegeerd, met als gevolg een naamruimte die aanzienlijk was uitgebreid ten opzichte van het pre-2013-tijdperk.
Na de ronde van 2012 beoordeelde ICANN de resultaten via meerdere evaluatie- en beleidsprocessen. De Subsequent Procedures Policy Development Process (SubPro PDP) werkte gedurende meerdere jaren door de multi-stakeholder-gemeenschap aan beleidsaanbevelingen voor toekomstige rondes. SubPro leverde zijn eindaanbevelingen op in 2021. ICANN heeft sindsdien gewerkt aan de operationalisering van die aanbevelingen in het Applicant Guidebook (AGB) voor de ronde van 2026, met uitgebreide periodes van publiek commentaar en gemeenschapsoverleg. De ronde van 2026 opent zijn aanvraagvenster op 30 april 2026.
Uit de 1.930 aanvragen van 2012 resulteerden uiteindelijk meer dan 1.200 gedelegeerde nieuwe gTLD's, inclusief generieke TLD's (.shop, .app, .blog), geografische TLD's (.london, .nyc, .paris), internationalised domain name (IDN) TLD's in niet-Latijnse scripts, en brand TLD's van grote bedrijven. Niet alle aanvragen leidden tot delegatie — sommige werden ingetrokken, sommige faalden in de evaluatie, en sommige werden nooit geoperationaliseerd na delegatie.
Het Governmental Advisory Committee adviseert de ICANN-raad van bestuur over overheidsbeleidskwesties. In de context van het gTLD-programma heeft het GAC advies uitgebracht over specifieke aanvragen (early warning-berichten en formele GAC-adviezen) en over beleidskwesties die overheidsbelangen raken, inclusief de behandeling van geografische namen, beveiligings- en misbruikaspecten, en de bescherming van namen van internationale organisaties. De ICANN-raad dient GAC-adviezen in overweging te nemen en een reactie te geven als hij er van afwijkt.
Het Trademark Clearinghouse is een gecentraliseerde database van geverifieerde merkregistraties die merkenrechtelijke bescherming biedt in nieuwe gTLD's. TMCH-geregistreerde merken ontvangen twee soorten bescherming: sunriserechten — de mogelijkheid om domeinnamen die overeenkomen met hun merk te registreren in een periode vóór de algemene beschikbaarheid in een nieuwe gTLD; en claims-diensten — kennisgevingen aan potentiële registranten wanneer zij proberen een domeinnaam te registreren die overeenkomt met een TMCH-geregistreerd merk. De TMCH werd door Bart Lieben c.s. voor ICANN ontworpen en is operationeel gebleven van de ronde van 2012 tot heden.
%402x.svg){kind=icon}
%402x.svg){kind=small}
%402x.svg){kind=icon}
