--- title: "Het IP vinden dat je al hebt | Pitch" description: "De meeste bedrijven bezitten meer intellectuele eigendom dan ze hebben geregistreerd." url: https://www.pitch.law/nl/academy/hidden-intellectual-property-audit --- [pitch](https://www.pitch.law/nl) [Academy](https://www.pitch.law/nl/academy) [Intellectuele eigendom](https://www.pitch.law/nl/academy/topics/intellectual-property) # Het IP vinden dat je al hebt De meeste bedrijven bezitten meer intellectuele eigendom dan ze hebben geregistreerd. Welke rechten zonder registratie ontstaan, hoe een IP-audit ze vindt en waarom eigendom ertoe doet. - Door Door Bart Lieben, Advocaat - Gepubliceerd 26 oktober 2026 ## Het juridisch kader De intellectuele eigendom van een bedrijf is meer dan wat in een register staat. Sommige rechten ontstaan vanzelf, andere blijven bij de mensen die ze hebben gemaakt, en sommige waardevolle activa zijn alleen beschermd zolang niemand ze openbaar maakt. ### Rechten die zonder registratie ontstaan Auteursrecht ontstaat zodra je een origineel werk maakt: software, documentatie, technische tekeningen, foto's, teksten, marketingmateriaal en ontwerpen. Daar komt geen formaliteit bij kijken. Richtlijn 96/9/EG geeft de maker van een databank waarvoor een substantiële investering nodig was een apart recht (het sui generis recht) voor 15 jaar, vernieuwd als de inhoud wezenlijk wordt gewijzigd. Een niet-ingeschreven gemeenschapsmodel beschermt het uiterlijk van een product drie jaar vanaf de dag waarop het voor het eerst in de EU voor het publiek beschikbaar werd gemaakt (Verordening (EG) nr. 6/2002, art. 11). Bedrijfsgeheimen, zoals formules, knowhow en klantgegevens, zijn beschermd krachtens Richtlijn (EU) 2016/943 als ze geheim zijn, waardevol omdat ze geheim zijn, en het voorwerp zijn van redelijke maatregelen om ze geheim te houden. ### Rechten die een indiening vereisen Uitvindingen zijn alleen octrooieerbaar als je ze indient voordat ze openbaar worden gemaakt, want het EOV kent geen algemene respijtperiode. Een technische oplossing die je in een project hebt ontwikkeld en in een presentatie hebt beschreven, kan dus verloren gaan zonder dat iemand het merkt. Namen en logo's bescherm je als merk door registratie, en de bescherming van niet-geregistreerde tekens verschilt per lidstaat (in België vooral via de regels over oneerlijke marktpraktijken). ### Wie de eigenaar is Bij eigendom ontdekken veel bedrijven problemen. Het auteursrecht op een programma dat een werknemer in de uitoefening van zijn taken heeft gemaakt, wordt uitgeoefend door de werkgever (Richtlijn 2009/24/EG, art. 2, lid 3). Voor andere werken, en voor werken van zelfstandigen, bureaus en partners in gezamenlijke ontwikkeling, blijven de rechten bij de maker tenzij ze schriftelijk worden overgedragen. Daarna beslist het nationale recht. Veel landen eisen een schriftelijke overdracht van auteursrecht en lezen die strikt (België doet dat), en de regels over uitvindingen van werknemers lopen sterk uiteen: sommige lidstaten hebben er een aparte wet voor, in België bestaat die niet, dus het eigendom hangt daar af van de arbeidsovereenkomst en de rechtspraak. Universiteiten en onderzoekspartners hebben vaak eigen regels. ## In de praktijk Een IP-audit is een gestructureerde doorlichting in vijf stappen. 1. **Gesprekken.** We praten met de mensen die producten, inhoud en processen ontwikkelen, want zij weten wat er is gemaakt en door wie. 2. **Inventaris.** We noteren elk actief: geregistreerde rechten, niet-geregistreerde rechten, nog niet ingediende uitvindingen, bedrijfsgeheimen, domeinnamen, software en het materiaal van derden dat erbij wordt gebruikt. 3. **Eigendom.** Voor elk actief gaan we na wie het heeft gemaakt en op welke grond, en of het bedrijf de rechten heeft krachtens de wet, een overdracht of een licentie. 4. **Beoordeling.** We delen elk actief in naar waarde en risico, en adviseren of je moet indienen, geheimhouden, in licentie geven, overdragen of laten liggen. Voor mogelijke uitvindingen toetst [onze functie voor octrooianalyse](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence) of er iets vergelijkbaars in de stand van de techniek bestaat. 5. **Registratie.** De resultaten komen in het register van [ons portefeuillesysteem](https://www.pitch.law/nl/technologies/portfolio-renewals) en we stellen de ontbrekende contracten op, bijvoorbeeld met [onze Document Studio](https://www.pitch.law/nl/technologies/contract-studio). Een Europees robotbedrijf laat een audit doen vóór een financieringsronde. Uit de gesprekken komt een niet-geoctrooieerd grijpmechanisme naar boven dat de ingenieurs acht maanden eerder op een studentenworkshop presenteerden. De nieuwheid is voor die versie waarschijnlijk verloren, maar een latere verbetering is nog niet gepubliceerd en kan worden ingediend. De audit toont ook dat de besturingssoftware deels door een zelfstandige is geschreven zonder overdracht, dat de productnaam niet als merk is geregistreerd en dat een klantendataset voor training alleen als bedrijfsgeheim is beschermd. Elke bevinding heeft een oplossing: een octrooiaanvraag voor de verbetering, een overdracht van de zelfstandige, een merkdepot en een nazicht van de vertrouwelijkheid. Dezelfde oefening is vaak ook fiscaal van belang. Meerdere lidstaten hebben een fiscaal voordeel voor IP, en de Belgische innovatieaftrek is daar een voorbeeld van: ze geldt voor inkomsten uit kwalificerende IP-rechten, zoals octrooien en door auteursrecht beschermde software. De audit toont dus of je ze kunt claimen en welke bewijsstukken je daarvoor nodig hebt. Onze dienst [innovatieaftrek](https://www.pitch.law/nl/solutions/innovation-income-deduction) bouwt op zo'n doorlichting voort. ## Veelgestelde vragen ### Ben ik eigenaar van wat mijn werknemers creëren? Voor software oefent de werkgever in het algemeen de vermogensrechten uit als het werk in de uitoefening van de taken van de werknemer is gemaakt. Voor andere werken en uitvindingen hangt het af van het contract en de omstandigheden, dus regel het best in de arbeidsovereenkomst. ### Is een audit alleen voor grote bedrijven? Nee. Een kleiner bedrijf met een handvol activa kan in een korte oefening worden doorgelicht, en dat is vaak het nuttigst vóór een financieringsronde, een verkoop of een productlancering. ### Wat als ik een niet-ingediende uitvinding vind die al is gepresenteerd? De nieuwheid kan verloren zijn voor wat is bekendgemaakt, maar verbeteringen en niet-gepubliceerde aspecten kunnen nog beschermbaar zijn. Hoe eerder je het nagaat, hoe meer je kunt redden. ### Leidt een audit tot meer indieningen? Niet per se. Vaak leidt ze tot minder, beter gerichte indieningen, tot contracten die het eigendom regelen en tot de beslissing om sommige dingen geheim te houden. ## Hoe dit samenhangt Een audit is de eerste stap van een [octrooistrategie](https://www.pitch.law/nl/solutions/patent-strategy), want ze wijst aan wat bescherming kan verdienen. Ze levert ook het bewijs voor de [innovatieaftrek](https://www.pitch.law/nl/solutions/innovation-income-deduction). De technologie die de resultaten bijhoudt, staat beschreven in [IP-portefeuille, verlengingen en termijnen](https://www.pitch.law/nl/technologies/portfolio-renewals). ## In het kort - Verschillende rechten ontstaan zonder registratie - Een audit toont wat je bezit, wie de eigenaar is en wat op het spel staat - Hiaten in eigendom zijn de meest voorkomende bevinding - De resultaten voeden indieningen, contracten en fiscale aanvragen ## Hier helpen we mee - [Oplossingen](https://www.pitch.law/nl/solutions/patent-strategy) ### [360° octrooistrategie](https://www.pitch.law/nl/solutions/patent-strategy) [Bepaal wat je beschermt, waar en wanneer, en wat dat kost, zodat je octrooien het bedrijf dienen en niet omgekeerd.](https://www.pitch.law/nl/solutions/patent-strategy) - [Oplossingen](https://www.pitch.law/nl/solutions/innovation-income-deduction) ### [Belgische innovatieaftrek](https://www.pitch.law/nl/solutions/innovation-income-deduction) [Belgische vennootschappen mogen 85% van hun nettoinkomsten uit kwalificerende IP aftrekken, waardoor het effectieve tarief op dat inkomen zakt tot ongeveer 3,75%. Wij zoeken uit of jij in aanmerking komt en bouwen het dossier op.](https://www.pitch.law/nl/solutions/innovation-income-deduction) - [Oplossingen](https://www.pitch.law/nl/solutions/incorporation) ### [Een vennootschap oprichten in België](https://www.pitch.law/nl/solutions/incorporation) [Een Belgische vennootschap oprichten betekent de juiste vorm kiezen, een gedegen financieel plan maken, statuten en een aandeelhoudersovereenkomst afspreken en zorgen dat het bedrijf eigenaar is van de IP erachter. Wij bereiden alles voor en werken samen met je notaris.](https://www.pitch.law/nl/solutions/incorporation) - [Oplossingen](https://www.pitch.law/nl/solutions/management-agreement) ### [Managementovereenkomst](https://www.pitch.law/nl/solutions/management-agreement) [Een bestuurder of manager die via een managementvennootschap of als zelfstandige werkt, heeft een overeenkomst nodig die standhoudt als mandaat en niet als arbeidsovereenkomst. Wij schrijven ze op basis van het Belgisch recht, met de IP bij het bedrijf en een nette uitstap.](https://www.pitch.law/nl/solutions/management-agreement) - [Oplossingen](https://www.pitch.law/nl/solutions/shareholders-agreement) ### [Aandeelhoudersovereenkomst](https://www.pitch.law/nl/solutions/shareholders-agreement) [Een aandeelhoudersovereenkomst legt vast hoe de eigenaars het bedrijf besturen, wie aan wie mag verkopen en wat er gebeurt bij onenigheid. Wij schrijven ze samen met de statuten en zorgen dat de IP in de vennootschap blijft.](https://www.pitch.law/nl/solutions/shareholders-agreement) ## Tech die we gebruiken - [Technologie](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence) ### [Octrooianalyse en octrooionderzoek](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence) [Analyse van octrooien van derden en onderzoeksantwoorden op basis van gegevens van het Europees Octrooibureau en rechtspraak van het EOB en het Eengemaakt Octrooigerecht, met gecontroleerde verwijzingen en advies dat een gemachtigde ondertekent.](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence) - [Technologie](https://www.pitch.law/nl/technologies/portfolio-renewals) ### [IP-portefeuille, verlengingen en termijnen](https://www.pitch.law/nl/technologies/portfolio-renewals) [Je merken, modellen, domeinnamen en octrooien in één overzicht, met termijnen in de kalender, gebundelde verlengingen en elke berekende datum bevestigd door een persoon.](https://www.pitch.law/nl/technologies/portfolio-renewals) - [Technologie](https://www.pitch.law/nl/technologies/contract-studio) ### [Document Studio](https://www.pitch.law/nl/technologies/contract-studio) [Onze Document Studio stelt juridische documenten op en analyseert ze, in een beveiligde on-premise omgeving. En ze houdt de documenten in je dossiers bij wanneer er nieuwe gegevens binnenkomen of een volgende procedurestap nadert.](https://www.pitch.law/nl/technologies/contract-studio) ## Meer over Intellectuele eigendom - ### [EUIPO Fast Track](https://www.pitch.law/nl/academy/euipo-fast-track-filing) [Fast Track versnelt het onderzoek van Uniemerkaanvragen met vooraf goedgekeurde formulering. Wat het is, wat het niet verandert en wanneer het handig is.](https://www.pitch.law/nl/academy/euipo-fast-track-filing) - ### [Hoe waardeer je een IP-portefeuille?](https://www.pitch.law/nl/academy/how-to-value-ip-portfolio) [Waarom en wanneer je een IP-portefeuille waardeert, de drie standaardmethoden en de juridische feiten die bepalen of een recht evenveel waard is als de eigenaar denkt.](https://www.pitch.law/nl/academy/how-to-value-ip-portfolio) - ### [IP-kosten plannen bij inschrijvingen in meerdere rechtsgebieden](https://www.pitch.law/nl/academy/ip-cost-planning-budgeting-for-multi-jurisdiction-filings) [Wat een merkenportefeuille kost, hangt even sterk af van routes, klassen en landen als van het aantal merken. Hier zie je de kostenelementen en hoe je ze over de levensduur van een merk plant.](https://www.pitch.law/nl/academy/ip-cost-planning-budgeting-for-multi-jurisdiction-filings) - ### [De levenscyclus van je IP beheren](https://www.pitch.law/nl/academy/ip-lifecycle-management) [Elk intellectueel eigendomsrecht heeft een levensloop: het ontstaat, je beschermt het, onderhoudt het, gebruikt het en op een dag houdt het op. Hier lees je die fasen, de wettelijke termijnen en de keuzes die elke fase van je vraagt.](https://www.pitch.law/nl/academy/ip-lifecycle-management) - ### [Je IP-termijnen beheren](https://www.pitch.law/nl/academy/managing-your-ip-deadlines) [Welke termijnen tellen bij merken, modellen en octrooien, welke je kunt verlengen, wat er gebeurt als je er een mist en hoe je een termijnenproces opzet waar je op kunt bouwen.](https://www.pitch.law/nl/academy/managing-your-ip-deadlines) - ### [Online merkbescherming: hoe brand monitoring werkt](https://www.pitch.law/nl/academy/online-brand-protection-how-brand-monitoring-works) [Hoe je inbreuken op je merk online opspoort, welke regels bepalen of ze onrechtmatig zijn en hoe je ze stopt.](https://www.pitch.law/nl/academy/online-brand-protection-how-brand-monitoring-works) ## Even sparren? Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis. [Plan een gesprek](https://www.pitch.law/nl/schedule)