--- title: "Freedom-to-operate-analyse | Pitch" description: "Wat een freedom-to-operate-analyse is, hoe je conclusies tegen een product leest, wat ze wel en niet kan zeggen en wat je doet als ze een probleem vindt." url: https://www.pitch.law/nl/academy/freedom-to-operate-analysis --- [pitch](https://www.pitch.law/nl) [Academy](https://www.pitch.law/nl/academy) [Octrooien](https://www.pitch.law/nl/academy/topics/patents) # Freedom-to-operate-analyse Wat een freedom-to-operate-analyse is, hoe je conclusies tegen een product leest, wat ze wel en niet kan zeggen en wat je doet als ze een probleem vindt. - Door Door Bart Lieben, Advocaat - Gepubliceerd 26 oktober 2026 ## Het juridisch kader Een freedom-to-operate-analyse (FTO) beantwoordt de vraag of je in bepaalde landen een product of werkwijze mag maken, gebruiken, verkopen of invoeren zonder geldige octrooien van anderen te schenden. Het octrooirecht kent geen formeel vrijwaringsattest en geen instantie die de freedom to operate bevestigt. Een FTO-analyse is een gemotiveerd juridisch advies over risico. ### Octrooien zijn territoriaal en de conclusies beslissen Een octrooi werkt alleen in de staten waar het van kracht is. Een Europees octrooi moet in elk land worden gevalideerd, of eenheidswerking krijgen, dus dezelfde uitvinding kan in Duitsland beschermd en in Spanje vrij zijn. Een FTO-analyse doe je per grondgebied en begint met de juridische status van elk kandidaat-octrooi: is het verleend, gevalideerd, wordt het nog verlengd, of is het vervallen of nietig verklaard. De beschermingsomvang bepalen de conclusies. De beschrijving en de tekeningen dienen om ze uit te leggen (art. 69 EOV en het bijbehorende Protocol), en equivalenten tellen mee. Een product schendt alleen als het binnen een conclusie valt, dat wil zeggen alle kenmerken van ten minste één conclusie bevat, letterlijk of door equivalentie. Ontbreekt één kenmerk, dan is er geen inbreuk op die conclusie. ### Wat inbreuk is Een geoctrooieerd product maken, aanbieden, in de handel brengen, gebruiken, invoeren of met die doeleinden opslaan, en een geoctrooieerde werkwijze gebruiken: die handelingen zijn voorbehouden aan de houder (zie art. 25 EOG-Verdrag en, voor Belgische octrooien, Boek XI van het Wetboek van economisch recht). Leveranciers, invoerders en verdelers kunnen net als de fabrikant aansprakelijk zijn, dus de vraag speelt in de hele keten. ### Hangende aanvragen en bijzondere rechten Octrooiaanvragen die nog niet zijn verleend, geven geen afdwingbare rechten, maar ze kunnen later worden verleend met conclusies die jouw product dekken. Volg dus de hangende aanvragen in jouw domein. Aanvullende beschermingscertificaten kunnen de bescherming van geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen verlengen. Ook een recht van voorgebruik of een licentie kan het antwoord beïnvloeden. ### Effect van het EOG Waar het Eengemaakt Octrooigerecht bevoegd is, kan één bevel tot staking veel staten tegelijk dekken. Dat maakt een FTO-analyse belangrijker voor een lancering in meerdere deelnemende staten. Zie [het Eengemaakt Octrooigerecht](https://www.pitch.law/nl/academy/unified-patent-court). ## In de praktijk Een FTO-analyse loopt meestal zo. 1. Het product of de werkwijze zo precies mogelijk omschrijven, met de technische kenmerken en de landen van productie en verkoop. 2. Zoeken naar potentieel relevante octrooien en aanvragen, met strategieën op basis van classificatie, trefwoorden en namen van concurrenten, ondersteund door [onze functie voor octrooianalyse en octrooionderzoek](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence). 3. De juridische status per land vaststellen en octrooien die daar niet van kracht zijn, aan de kant leggen. 4. De conclusies van de resterende octrooien lezen en ze kenmerk per kenmerk naast het product leggen. Een conclusietabel houdt de vergelijking vast. 5. De sterkte beoordelen van de conclusies die van toepassing kunnen zijn: kunnen ze nietig zijn gelet op de stand van de techniek? [De stand van de techniek en hoe je ernaar zoekt](https://www.pitch.law/nl/academy/prior-art-search-patents) legt de toetsen uit. 6. De uitkomst rapporteren per octrooi en per risiconiveau, met opties. Neem een Brussels bedrijf dat een batterijbeheermodule bouwt en wil verkopen in Duitsland, Frankrijk en Nederland. De analyse vindt 40 kandidaat-octrooifamilies. Na controle van de juridische status zijn er 12 van kracht in minstens één van de drie staten. Uit het lezen van de conclusies blijkt dat 10 een kenmerk vereisen dat de module niet heeft, dat één waarschijnlijk nietig is gelet op een gepubliceerde norm, en dat één een reëel risico vormt. Het bedrijf kan het kenmerk omzeilen, een licentie zoeken of een nietigheidsdossier voorbereiden, in plaats van het probleem na de lancering te ontdekken via een ingebrekestelling. Een eigen octrooi geeft je geen freedom to operate. Je octrooi geeft je een recht om anderen uit te sluiten; het geeft je niet het recht om een uitvinding te gebruiken die een verbetering is op het eerdere octrooi van iemand anders. FTO-resultaten verouderen. Een nieuwe verlening of een wijziging aan je product kan het antwoord veranderen, en daarom combineren veel bedrijven het advies met een [octrooimonitoring](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-watch). ## Veelgestelde vragen ### Is een FTO-analyse een garantie dat ik niet zal worden gedagvaard? Nee. Ze verlaagt het risico: ze spoort relevante octrooien op, beoordeelt inbreuk en geldigheid en geeft je opties. Een derde kan nog altijd dagvaarden op een conclusie die anders is uitgelegd, of op een octrooi dat niet werd gevonden. ### Wat kan ik doen als de analyse een blokkerend octrooi vindt? Gebruikelijke opties zijn eromheen ontwerpen, een licentie nemen, het octrooi kopen, de geldigheid aanvechten, bijvoorbeeld via oppositie bij het EOB binnen negen maanden na de verlening of in een procedure tot nietigverklaring, of een bekend risico aanvaarden met een terugvalplan. ### Heb ik voor elk land een FTO-analyse nodig? Je laat ze maken voor de landen die commercieel tellen: die van productie, verkoop en invoer. Omvang en kost groeien met elk land, dus bepaal de lijst best vroeg. ### Wanneer moet ik ze laten uitvoeren? Vóór een grote investering in een product of vóór een lancering, vroeg genoeg om het ontwerp nog te kunnen wijzigen. Een latere update voor een paar sleuteloctrooien is veel goedkoper dan een volledig nieuwe analyse. ## Hoe dit samenhangt De FTO-analyse is een van de belangrijkste diensten binnen [octrooionderzoek](https://www.pitch.law/nl/solutions/patent-research). De technologie erachter is beschreven in [octrooianalyse en octrooionderzoek](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence) en [octrooimonitoring](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-watch). ## In het kort - Toetst of je product binnen conclusies van derden valt - Beperkt tot octrooien die van kracht zijn waar je actief bent - Geeft opties, geen garantie - Verschilt van een octrooieerbaarheidsonderzoek ## Hier helpen we mee - [Oplossingen](https://www.pitch.law/nl/solutions/patent-research) ### [Octrooionderzoek](https://www.pitch.law/nl/solutions/patent-research) [Antwoorden over stand van de techniek, octrooieerbaarheid en freedom-to-operate van octrooigemachtigden, op basis van gestructureerde octrooidata en gecontroleerde verwijzingen.](https://www.pitch.law/nl/solutions/patent-research) - [Oplossingen](https://www.pitch.law/nl/solutions/valuation) ### [Waardering](https://www.pitch.law/nl/solutions/valuation) [Een prijs voor een bedrijf of zijn IP is maar zo goed als de rechten erachter. Wij leveren de juridische, IP- en fiscale input die een waardering overeind houdt, of ze nu dient voor een financieringsronde, een inbreng in natura, een overdracht of een exit.](https://www.pitch.law/nl/solutions/valuation) ## Tech die we gebruiken - [Technologie](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence) ### [Octrooianalyse en octrooionderzoek](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence) [Analyse van octrooien van derden en onderzoeksantwoorden op basis van gegevens van het Europees Octrooibureau en rechtspraak van het EOB en het Eengemaakt Octrooigerecht, met gecontroleerde verwijzingen en advies dat een gemachtigde ondertekent.](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-intelligence) - [Technologie](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-watch) ### [Octrooimonitoring](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-watch) [Geplande monitoring op gegevens van het Europees Octrooibureau die meldt wat anderen in jouw vakgebied publiceren, verlenen of wijzigen. Een gemachtigde leest elke treffer.](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-watch) - [Technologie](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-online-enforcement) ### [Online octrooimonitoring en -handhaving](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-online-enforcement) [We sporen aanbod op marktplaatsen en in webshops op dat inbreuk kan maken op je octrooien, leggen het vast met een betrouwbare tijdstempel en laten een octrooigemachtigde het toetsen aan je conclusies, voordat er een melding de deur uitgaat.](https://www.pitch.law/nl/technologies/patent-online-enforcement) ## Meer over Octrooien - ### [De stand van de techniek en hoe je ernaar zoekt](https://www.pitch.law/nl/academy/prior-art-search-patents) [Wat onder het Europees Octrooiverdrag telt als stand van de techniek, wat een octrooieerbaarheidsonderzoek dekt, hoe het verloopt en wat het niet kan zeggen.](https://www.pitch.law/nl/academy/prior-art-search-patents) - ### [Het Eengemaakt Octrooigerecht](https://www.pitch.law/nl/academy/unified-patent-court) [Hoe het Eengemaakt Octrooigerecht is georganiseerd, waarover het beslist, hoe de procedure verschilt van nationale rechtbanken en wat de opt-out betekent voor je Europese octrooien.](https://www.pitch.law/nl/academy/unified-patent-court) - ### [Het eenheidsoctrooi](https://www.pitch.law/nl/academy/unitary-patent) [Wat eenheidswerking is, welke staten het eenheidsoctrooi in oktober 2026 dekt, hoe het verschilt van een Europees octrooi dat je land per land valideert en wanneer welke weg past.](https://www.pitch.law/nl/academy/unitary-patent) ## Even sparren? Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis. [Plan een gesprek](https://www.pitch.law/nl/schedule)