--- title: "De verplichting inzake AI-geletterdheid | Pitch" description: "Artikel 4 van de AI-verordening geldt sinds februari 2025 voor elk bedrijf dat AI gebruikt." url: https://www.pitch.law/nl/academy/ai-literacy-obligation-businesses-overlooking --- [pitch](https://www.pitch.law/nl) [Academy](https://www.pitch.law/nl/academy) [Juridische aspecten van artificiële intelligentie](https://www.pitch.law/nl/academy/topics/legal-aspects-of-artificial-intelligence) # De verplichting inzake AI-geletterdheid Artikel 4 van de AI-verordening geldt sinds februari 2025 voor elk bedrijf dat AI gebruikt. Wat het vraagt, wat de wijziging van 2026 veranderde en wat je best op papier zet. - Door Door Bart Lieben, Advocaat - Gepubliceerd 25 februari 2026 ## Het juridisch kader Artikel 4 van de AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) geldt sinds 2 februari 2025. Anders dan het grootste deel van de verordening is het niet beperkt tot hoogrisicosystemen. Het geldt voor elke aanbieder en gebruiksverantwoordelijke van een AI-systeem, dus ook voor een bedrijf dat gewoon een generatieve AI-tool gebruikt in het dagelijkse werk. Artikel 3, 56) omschrijft AI-geletterdheid als de vaardigheden, kennis en het begrip waarmee aanbieders, gebruiksverantwoordelijken en betrokken personen AI-systemen met kennis van zaken kunnen inzetten. Ze zijn zich ook bewust van de kansen en risico's van AI en van de schade die AI kan veroorzaken. ### Wat de tekst nu zegt Zoals oorspronkelijk aangenomen, verplichtte artikel 4 aanbieders en gebruiksverantwoordelijken om maatregelen te nemen om, zo goed als mogelijk, te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid van hun personeel en andere personen die namens hen met AI-systemen werken. Ze moesten rekening houden met hun technische kennis, ervaring, opleiding en training, met de context waarin de systemen worden gebruikt en met de personen op wie ze worden toegepast. Verordening (EU) 2026/1744, in werking sinds 27 juli 2026, verving die tekst. Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken moeten nu maatregelen nemen om AI-geletterdheid te bevorderen, en de Commissie en de lidstaten moeten hen daarbij ondersteunen, vooral kmo's. Je hoeft dus niet meer voor elk individu een bepaald niveau van geletterdheid te waarborgen. Check wel de geconsolideerde tekst op EUR-Lex voordat je op de exacte formulering bouwt. ### Handhaving Artikel 4 heeft in de AI-verordening zelf geen boete. De lidstaten bepalen de sancties voor inbreuken op de verordening. Hoe je met geletterdheid bent omgegaan, kan meespelen als er iets misloopt: een fout door onopgeleid personeel wordt anders bekeken dan een fout ondanks gedocumenteerde opleiding. Nationale regels over aansprakelijkheid, arbeidsrecht en gegevensbescherming gelden daarnaast gewoon. ## In de praktijk Een Brugs boekhoudkantoor laat zijn medewerkers een generatieve AI-assistent gebruiken om brieven aan klanten te schrijven. Er is geen hoogrisicosysteem, maar medewerkers moeten weten dat output fout of verzonnen kan zijn, welke klantgegevens ze niet mogen invoeren en wanneer ze output moeten nakijken. Een korte opleiding, een gebruiksbeleid op papier en een aanwezigheidslijst zijn wat er verwacht wordt. Een medewerker die zonder het risico te kennen het dossier van een klant in een openbare tool plakt, is precies wat de regel wil voorkomen. Een fabrikant gebruikt AI voor kwaliteitsinspectie op de productielijn. De operatoren die op de meldingen reageren, moeten weten wat het systeem doet, hoe betrouwbaar het is en wanneer ze moeten ingrijpen. Die opleiding verschilt van die voor het kantoorpersoneel en moet bij de rol passen. Een scale-up in Leuven die een AI-gebaseerde HR-tool aanbiedt, heeft ook geletterdheidsmaatregelen nodig voor haar eigen ontwikkelaars en supportmedewerkers. Daarnaast moet ze gebruiksverantwoordelijken de informatie geven die ze nodig hebben om hun gebruikers op te leiden. Een redelijk programma bestaat uit: - een overzicht van wie welke AI-systemen gebruikt; - opleidingsinhoud per rol, bijvoorbeeld basiskennis voor alle medewerkers en meer diepgang voor wie toezicht houdt op hoogrisicosystemen; - een gebruiksbeleid voor generatieve AI-tools; - een logboek van opleidingen en updates als tools of regels veranderen. [Ons AI Act-register](https://www.pitch.law/nl/technologies/ai-act-governance-toolkit) bevat de systemen en hun gebruikers, en dat is je vertrekpunt om te bepalen wie welke opleiding nodig heeft. Verwerken tools persoonsgegevens, dan zie je in de [verwerkingsregisters](https://www.pitch.law/nl/technologies/privacy-register) wat medewerkers mogen invoeren. Heb je nog niks op papier over generatieve AI, begin dan klein: een gebruiksbeleid van één bladzijde, een sessie van een uur voor iedereen en iemand die het overzicht bijhoudt. Dat is veel beter dan een lang programma dat niemand volgt, en je hebt iets om te tonen als een klant of autoriteit ernaar vraagt. Voor kleine kantoren en kmo's volstaat een eenvoudige aanpak, zolang je hem echt toepast. Heb je veel AI-gebruik of hoogrisicosystemen, dan werkt een gestructureerd programma met jaarlijkse herhaling beter. ## Veelgestelde vragen ### Moeten we ons personeel certificeren? Nee. De AI-verordening schrijft geen certificaat of vast curriculum voor. Wat telt, is dat je maatregelen passend zijn en dat je ze documenteert. ### Geldt de verplichting voor een eenmanszaak? Ja, voor professioneel gebruik. De maatregelen mogen dan wel heel beperkt zijn. ### Zijn ook externe medewerkers gedekt? Artikel 4 verwijst naar personeel en andere personen die namens jou met AI-systemen werken. Dat kunnen ook contractanten en interimarissen zijn. ### Betekent de wijziging van 2026 dat we kunnen stoppen? Nee. Je moet nog altijd maatregelen nemen. Wat veranderde, is hoe strikt het resultaat wordt omschreven. ## Hoe dit samenhangt Geletterdheid hoort bij een groter [AI-governancekader](https://www.pitch.law/nl/academy/building-an-ai-governance-framework), en onze dienstverlening [AI Act-compliance](https://www.pitch.law/nl/solutions/ai-act-compliance) bevat een geletterdheidsplan. Voor de data op een rij, zie de [tijdlijn](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-act-compliance-timeline). ## In het kort - Geldt sinds februari 2025 voor elk bedrijf dat AI gebruikt - In 2026 herformuleerd: maatregelen nemen om AI-geletterdheid te bevorderen - Geen certificaat vereist, maar documenteer wat je doet - Opleiding moet bij de rol passen ## Hier helpen we mee - [Oplossingen](https://www.pitch.law/nl/solutions/ai-act-compliance) ### [AI Act-compliance](https://www.pitch.law/nl/solutions/ai-act-compliance) [We zoeken uit welke van jouw AI-systemen onder de Europese AI-verordening vallen, in welke rol, en wat je wanneer geregeld moet hebben.](https://www.pitch.law/nl/solutions/ai-act-compliance) ## Tech die we gebruiken - [Technologie](https://www.pitch.law/nl/technologies/ai-act-governance-toolkit) ### [AI Act-register en beoordelingen](https://www.pitch.law/nl/technologies/ai-act-governance-toolkit) [Eén register waarin je AI-systemen staan, geclassificeerd en per rol opgevolgd, met beoordelingen, incidenten en een AI Act-tijdlijn. Een advocaat kijkt alles na.](https://www.pitch.law/nl/technologies/ai-act-governance-toolkit) - [Technologie](https://www.pitch.law/nl/technologies/privacy-register) ### [Verwerkingsregister en compliance-registers](https://www.pitch.law/nl/technologies/privacy-register) [Eén registermotor voor je AVG-verwerkingsregister en voor de registers onder de AI-verordening, NIS2 en DORA, met artikelverwijzingen, bewijsstukken en goedkeuring door de advocaat of DPO.](https://www.pitch.law/nl/technologies/privacy-register) ## Meer over Juridische aspecten van artificiële intelligentie - ### [AI Act-tijdlijn: wat geldt wanneer](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-act-compliance-timeline) [De toepassingsdata van de AI-verordening per oktober 2026, inclusief het in 2026 aangenomen uitstel van de hoogrisicoregels.](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-act-compliance-timeline) - ### [AI Act en GDPR: waar de twee kaders elkaar raken](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-act-meets-gdpr-where-frameworks-overlap) [Hoe de AI-verordening en de GDPR naast elkaar gelden voor hetzelfde AI-systeem: rollen, effectbeoordelingen, geautomatiseerde besluiten, transparantie, datakwaliteit en bijzondere categorieën.](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-act-meets-gdpr-where-frameworks-overlap) - ### [Risicoclassificatie onder de AI-verordening](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-act-risk-classification-explained) [Zo check je of een AI-systeem verboden is, hoogrisico, onder transparantieverplichtingen valt of vrij is van specifieke verplichtingen.](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-act-risk-classification-explained) - ### [AI-clausules in leverancierscontracten](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-clauses-in-vendor-contracts) [Welke clausules je mag verwachten en moet bespreken als je AI koopt of levert: verdeling onder de AI-verordening, datagebruik, eigendom van output, IP-vrijwaring, aansprakelijkheid en wijzigingsbeheer.](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-clauses-in-vendor-contracts) - ### [AI in HR en recrutering](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-in-hr-and-recruitment-under-the-ai-act) [Welke AI-tools in recrutering en personeelsbeheer verboden of hoog risico zijn onder de AI-verordening, wat werkgevers moeten doen en wat het nationale arbeidsrecht en de GDPR toevoegen.](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-in-hr-and-recruitment-under-the-ai-act) - ### [AI en intellectuele eigendom: trainingsdata, auteursrecht en openbaarmaking](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-intellectual-property-training-data-copyright-disclosure) [Hoe het Europese auteursrecht en de AI-verordening omgaan met trainingsdata, opt-outs van rechthebbenden, samenvattingen van trainingsinhoud en de bescherming van AI-output en uitvindingen.](https://www.pitch.law/nl/academy/ai-intellectual-property-training-data-copyright-disclosure) ## Even sparren? Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis. [Plan een gesprek](https://www.pitch.law/nl/schedule)